Cầu Tuyên Sơn

Cầu Tuyên Sơn được khởi công tháng 2/2002 và khánh thành tháng 2/2004. Cầu dài hơn 529m, rộng hơn 25m, nối giao lộ Ngũ Hành Sơn - Hồ Xuân Hương, phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn, đến giao lộ đường 2/9 - Xô Viết Nghệ Tĩnh. Cầu thuộc gói thầu số 5 của dự án mở rộng Cảng Tiên Sa, sử dụng vốn vay ODA của Nhật Bản.

Cầu được hợp long ngày 23 tháng 11 năm 2003 và khánh thành ngày 19 tháng 2 năm 2004

Cầu Tuyên Sơn góp phần thay đổi diện mạo thành phố bên sông Hàn

Chia sẻ với PV Báo Giao thông, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Giám đốc điều hành cầu Tuyên Sơn (nay là Giám đốc công ty XD 123 - Cienco1) nói: “Không ngoa khi mệnh danh Đà Nẵng là thành phố của những cây cầu. Không chỉ ở số lượng mà về độ độc đáo cũng ít nơi nào sánh được. Với riêng cá nhân tôi, chẳng phải cầu Hàn có góc quay 90 độ độc nhất vô nhị, cũng không phải cầu Rồng, hay Trần Thị Lý, Nguyễn Văn Trỗi được xây dựng vô cùng hiện đại, đa màu sắc, mà nếu được chọn cây cầu có ý nghĩa nhất, mở đường để thành phố thủ phủ của miền Trung vươn mình phát triển, hội nhập thì không cầu nào xứng bằng Tuyên Sơn”.

Ông Hòa cho biết, cầu Tuyên Sơn thuộc Dự án nâng cấp mở rộng cảng Tiên Sa. Đây là một trong những công trình trọng điểm quốc gia và của TP Đà Nẵng giai đoạn 2000-2005.


"Điều còn đọng lại trong ký ức của những người thợ xây cầu Tuyên Sơn khi quay lại nơi này còn là một sự đổi thay kỳ diệu. Kể từ khi cây cầu này được đưa vào sử dụng, những bãi ruộng mênh mông, những cồn cát trắng miên man giờ đã được thay bằng những khu dân cư sầm uất, những khu đô thị ngăn nắp, hiện đại đã mọc lên”.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa Giám đốc điều hànhcầu Tuyên Sơn (nay là Giám đốc công ty XD 123 - Cienco1)


Toàn bộ dự án nâng cấp mở rộng cảng Tiên Sa chia làm 6 gói thầu với nhiều công trình lớn như: Xây dựng đê chắn sóng, đường nối Cảng Tiên Sa với QL1A, cầu vượt nút giao thông Hòa Cầm… Trong đó, cầu Tuyên Sơn và đường dẫn hai đầu cầu là gói thầu chỉ vỏn vẹn 160 tỷ đồng nhưng xét về ý nghĩa thì có vai trò đặc biệt quan trọng.
Thời điểm đó, Thành phố trung tâm của miền Trung dù mới thông cầu quay sông Hàn, nhưng gần như không có cầu nào phục vụ lưu thông hàng hóa trọng tải lớn. Cầu Nguyễn Văn Trỗi cũ được xây dựng từ vài chục năm trước và đang đối mặt với nguy cơ đổ sập. Vì vậy, nhiệm vụ của cầu Tuyên Sơn ngoài việc “thông mạch” tuyến hành lang xuyên Á còn có gánh thêm nhiệm vụ kết nối toàn bộ phía Đông và Tây của Đà Nẵng, mở đường lưu thông hàng hóa để Thành phố phát triển kinh tế.

Ông Nguyễn Thanh Vân - Tổng giám đốc Ban QLDA 85, khi đó còn là Phó Giám đốc dự án xây dựng cầu Tuyên Sơn cho biết, cách đây hơn chục năm, trước khi có cầu Tuyên Sơn, cả dải đất phía biển, khu vực quận 3, Ngũ Hành Sơn, Cẩm Lệ… rất hoang vu. Tất cả đều chỉ là những bãi lầy lội, quanh năm cỏ mọc, dân cư vô cùng thưa thớt. Ấy vậy mà sau khi thông cầu, toàn bộ vùng phía Đông và Nam Đà Nẵng trở nên sầm uất và trở thành trọng điểm phát triển kinh tế của thành phố với san sát nhà cao tầng, khu đô thị, công nghiệp và khu vui chơi giải trí.

Dốc “binh hùng, tướng mạnh”

Gánh vác trọng trách nối thông hai bờ Đông – Tây của thành phố sông Hàn trong bối cảnh cây cầu duy nhất Nguyễn Văn Trỗi đang “chờ sập” nên tiến độ thi công xây dựng cầu Tuyên Sơn luôn được lãnh đạo, người dân Đà Nẵng và Bộ GTVT quan tâm đặc biệt. Trong suốt quá trình xây dựng, cầu Tuyên Sơn vinh dự được đón nhiều lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước đến động viên, thăm hỏi. Chính vì vậy, dù trong bối cảnh nhiều công trình khác của dự án nâng cấp mở rộng cảng Tiên Sa chậm tiến độ nhưng riêng cầu Tuyên Sơn thì mệnh lệnh đưa ra là bằng mọi cách phải rút ngắn thời gian để về đích sớm.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, vì tính cấp bách ấy mà Cienco1 và Cienco5 phải dốc hết “binh hùng, tướng mạnh”, chi viện thêm nhiều máy móc, thiết bị cho công trường. Để đáp ứng tiến độ, Cienco1 đã điều động thêm 4 bộ xe đúc và 4 bộ dầm. Lực lượng nhân công trên công trường cũng được tăng cường gấp đôi. Một cây cầu chỉ có độ dài trên 500m nhưng nhiều thời điểm trên công trường có đến hàng nghìn công nhân “chen nhau” làm ngày, đêm.

Máy nhiều, người đông nhưng không ít thời điểm việc thi công cầu Tuyên Sơn vẫn vấp phải những điều kiện vô cùng bất lợi do toàn bộ địa chất phần chân cầu, khu vực phía bờ giáp thành phố có nền đất rất yếu, lớp cát dày hàng chục mét. Chỉ nghĩ đến thời gian phải bỏ ra để xử lý bấc thấm cũng khiến không ít người phát hoảng. Không những thế, khi khoan cọc để cắm bấc thấm, không một loại máy khoan nào thời điểm đó có thể xuyên qua được lớp cát dày đến mấy chục mét, nguy cơ không thể đáp ứng được tiến độ là hiện hữu.

Trong bối cảnh khó khăn đó, thợ cầu Cienco 1 đã có một phát kiến vô cùng hiệu quả. Để khoan thủng lớp cát tầng tầng lớp lớp ấy, Cienco1 đã cải tiến hệ thống búa rung để… cắm bấc thấm. Sáng kiến này là một trong những tiền đề quan trọng bậc nhất để sau này cầu Tuyên Sơn không những hoàn thành đúng thời hạn mà còn vượt tiến độ đến 4 tháng, một điều hiếm thấy ở các công trình giao thông thời điểm đó”- ông Hòa nói.

Tuyên Sơn hay Tiên Sơn?


Một điểm độc đáo khác không thể không nhắc tới khi nói về Tuyên Sơn là chính ở cái tên gọi của cây cầu. Chẳng hiểu khởi nguồn từ đâu mà xảy ra nhiều cuộc tranh cãi nảy lửa giữa hai tên gọi là Tuyên Sơn hay Tiên Sơn? Ông Nguyễn Thanh Vân cho biết, không biết khởi thủy của địa danh này thế nào, nhưng tên công trình khi giao chúng tôi quản lý là dự án xây dựng cầu Tuyên Sơn. Còn nhiều người bản địa lại gọi là Tiên Sơn.

Ngay từ thời điểm còn đang xây dựng, không ít cuộc tranh cãi đã nổ ra giữa các chuyên gia và người dân Đà thành. Nhiều người còn “mượn” báo chí làm diễn đàn để quyết tìm ra chân lý cuối cùng. Thậm chí, Hội đồng nhân dân TP Đà Nẵng còn phải ban hành cả một nghị quyết xung quanh câu chuyện này.

Theo Nghị quyết số 107/2010/NQ-HĐND, Hội đồng nhân dân TP Đà Nẵng chính thức đặt tên cầu là Tiên Sơn, đồng thời cũng lấy tên gọi này cho một số công trình khác như Cung Thể thao Tiên Sơn. 21 đường phố ở phường Hòa Cường Nam, gần khu cực cầu cũng được lấy tên từ Tiên Sơn 1 đến Tiên Sơn 21.

Mặc dù cầu chính thức mang tên Tiên Sơn, nhưng dường như cuộc tranh luận về chữ nghĩa vẫn còn tiếp diễn. Nhiều người nói vui, nếu dừng “cãi” thì đâu còn là dân Quảng Nam, Đà Nẵng. Tuy nhiên, một lý do khác quan trọng hơn là về văn bản học thì cho đến nay vẫn chưa ai tìm được gốc nguồn thư tịch cổ đáng tin cậy để có cơ sở khẳng định là Tuyên hay Tiên?

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, người gắn bó với cây cầu trong suốt quá trình xây dựng thì thợ cầu Cienco 1 vẫn quen với tên gọi thủa ban đầu là Tuyên Sơn. Nhưng dù Tuyên Sơn hay Tiên Sơn thì cùng với cầu quay, Rồng, Trần Thị Lý, Nguyễn Văn Trỗi, Thuận Phước,… cây cầu tầm cỡ quốc gia và khu vực này mãi là niềm tự hào của người dân Đà Nẵng.

Theo Baogiaothong